Ancestral Property:: పూర్వీకుల ఆస్తిలో కూతుళ్లకు హక్కు ఎప్పుడు ఉండదు? 12 ప్రధాన కారణాలు ఇవే!
హిందూ వారసత్వ చట్టం 2005 మరియు 2020లో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన చారిత్రాత్మక తీర్పు ప్రకారం, తండ్రి ఆస్తిలో కూతుళ్లకు కొడుకులతో సమాన హక్కు ఉంటుంది. అయితే, కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో లేదా న్యాయపరమైన చిక్కుల వల్ల కూతుళ్లు ఆస్తి హక్కును కోల్పోయే అవకాశం ఉంది. న్యాయ నిపుణుల ప్రకారం, పూర్వీకుల ఆస్తిలో మహిళలకు హక్కు లభించని ఆ 12 సందర్భాలు లేదా కారణాలు ఏమిటో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
1. స్వార్జిత ఆస్తి (Self-Acquired Property)
తండ్రి తన సొంత సంపాదనతో కొనుగోలు చేసిన ఆస్తిని ‘స్వార్జిత ఆస్తి’ అంటారు. ఈ ఆస్తిపై తండ్రికి పూర్తి అధికారం ఉంటుంది. ఆయన తనకు నచ్చిన వారికి (కొడుకు, కూతురు లేదా బయటి వారికి) ఈ ఆస్తిని రాసివ్వవచ్చు. ఒకవేళ తండ్రి వీలునామా (Will) ద్వారా కూతురి పేరు రాయకపోతే, ఆమెకు ఆ ఆస్తిలో హక్కు ఉండదు.
2. వీలునామా (Valid Will)
తండ్రి మరణానికి ముందే తన ఆస్తిని ఎవరికి చెందాలో స్పష్టంగా రాసి, రిజిస్టర్డ్ వీలునామా (Will) తయారు చేసి ఉంటే, ఆ ప్రకారమే ఆస్తి పంపకాలు జరుగుతాయి. వీలునామాలో కూతురి పేరు లేకపోతే, ఆమె ఆస్తిని క్లెయిమ్ చేయలేదు. (ఇది స్వార్జిత ఆస్తికి ఎక్కువగా వర్తిస్తుంది).
3. 2004 డిసెంబర్ 20కి ముందు జరిగిన పంపకాలు
హిందూ వారసత్వ సవరణ చట్టం 2005 అమలులోకి రాకముందే, అంటే 2004 డిసెంబర్ 20 నాటికి ఆస్తి పంపకాలు (Partition) చట్టపరంగా జరిగిపోయి ఉంటే, ఆ పాత పంపకాలను మళ్లీ ప్రశ్నించే హక్కు కూతుళ్లకు ఉండదు.
4. హక్కు వదులుకోవడం (Relinquishment Deed)
ఒకవేళ కూతురు తన ఇష్టపూర్వకంగా, రిజిస్టర్డ్ ‘రెలినోక్విష్మెంట్ డీడ్’ (Relinquishment Deed) ద్వారా ఆస్తిలో తన వాటాను సోదరులకు లేదా తల్లిదండ్రులకు రాసిచ్చి ఉంటే, భవిష్యత్తులో ఆమె మళ్లీ ఆ ఆస్తిపై హక్కు కోరలేరు.
5. దత్తత (Adoption)
ఒక అమ్మాయిని చట్టపరంగా వేరే కుటుంబానికి దత్తత ఇచ్చినప్పుడు, ఆమె తన పుట్టిన కుటుంబంలోని (Birth Family) ఆస్తి హక్కులను కోల్పోతుంది. ఆమెకు దత్తత వెళ్ళిన కుటుంబంలోనే ఆస్తి హక్కులు లభిస్తాయి.
6. ఆస్తి అమ్మకం (Sale by Karta)
కుటుంబ అవసరాల కోసం (Legal Necessity) లేదా కుటుంబ అప్పులు తీర్చడం కోసం ఇంటి పెద్ద (కర్త) పూర్వీకుల ఆస్తిని 2005 చట్టానికి ముందే విక్రయించి ఉంటే, ఆ లావాదేవీని కూతుళ్లు ఇప్పుడు రద్దు చేయలేరు లేదా అందులో వాటా అడగలేరు.
7. చట్టబద్ధమైన బహుమతి (Gift Deed)
తండ్రి తన జీవితకాలంలోనే తన ఆస్తిని ఎవరికైనా ‘గిఫ్ట్ డీడ్’ (దాన విక్రయం) ద్వారా బదిలీ చేసి ఉంటే, ఆ ఆస్తిపై కూతురు హక్కు కోరడానికి వీల్లేదు.
8. కోర్టు డిక్రీ (Court Decree)
కుటుంబ ఆస్తి తగాదాల్లో కోర్టు తుది తీర్పు (Final Decree) వెలువడి, ఆస్తి పంపకాలు జరిగిపోయి ఉంటే, దానిని మళ్లీ తిరగదోడటం కష్టం.
9. అనర్హత (Disqualification)
వారసత్వ చట్టం ప్రకారం, వారసులైన వారు ఆస్తి యజమానిని హత్య చేయడం లేదా నేరపూరిత చర్యలకు పాల్పడటం వంటి తీవ్రమైన నేరాలకు పాల్పడితే, వారు ఆస్తి పొందే అర్హతను కోల్పోతారు.
10. అడ్వర్స్ పొసెషన్ (Adverse Possession)
ఒకవేళ ఆస్తి 12 సంవత్సరాలకు పైగా వేరే వారి ఆధీనంలో ఉండి, కూతురు ఆ సమయంలో ఎప్పుడూ తన హక్కును క్లెయిమ్ చేయకపోతే (Ouster), ‘లిమిటేషన్ యాక్ట్’ ప్రకారం ఆమె హక్కును కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. (ఇది నిరూపించడం క్లిష్టమైన విషయం).
11. మత మార్పిడి (Conversion – Limited Scope)
హిందూ వారసత్వ చట్టం ప్రకారం, మతం మారిన వ్యక్తి (Convert) ఆస్తి హక్కు కోల్పోడు, కానీ మతం మారిన వ్యక్తి యొక్క పిల్లలు (హిందువులుగా లేకపోతే) కొన్ని సందర్భాల్లో పూర్వీకుల ఆస్తిలో హక్కులు పొందడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవచ్చు.
12. చట్టపరమైన ప్రక్రియలు పూర్తయిన ఆస్తులు
ఆస్తిని ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకోవడం (Acquisition) లేదా వేలం వేయడం వంటివి జరిగిపోయినప్పుడు, ఆ పరిహారంలో వాటా కోరవచ్చు కానీ, మూల ఆస్తిని తిరిగి పొందడం సాధ్యం కాదు.
నేటి చట్టాల ప్రకారం కూతుళ్లకు ఆస్తిలో సమాన హక్కు ఉన్నప్పటికీ, పైన పేర్కొన్న సాంకేతిక మరియు న్యాయపరమైన అంశాలు ఆ హక్కును ప్రభావితం చేయవచ్చు. మీకు ఆస్తి విషయంలో సందేహాలుంటే, న్యాయవాదిని సంప్రదించి సరైన సలహా తీసుకోవడం ఉత్తమం.
(గమనిక: ఇది కేవలం సమాచారం కోసం మాత్రమే. న్యాయపరమైన చర్యల కోసం నిపుణుల సలహా తీసుకోండి.)
